Brief aan mijn jonge ik: Nico Voskamp

Hmmm, heerlijk, jong zijn. Op je rug in het gras liggen en kijken naar de blauwe lucht. Geen wolkjes te zien, dit wordt weer een heerlijke zonnige dag in een lange zomer.

'… de lichtflits komt één tot enkele seconden voor de luchtdruk. Dat is zeker niet veel tijd, maar nog wel voldoende om onder een tafel, in een portiek of een greppel, of achter een boom te duiken... .'

Rare tekst? Niet in 1960. Toen stond het in een folder van de overheid die iedereen in de bus kreeg. Een handleiding voor als de atoombom viel. Die dreiging was reëel. Het waren de dagen van de Koude Oorlog: Amerika en Rusland hadden kernbommen op elkaar gericht. Soldaten in beide landen hielden dag en nacht hun vingers boven een rode knop. Als de één zijn raketten afvuurde, zou de ander meteen reageren.

Op je rug liggen werd minder ontspannen. Er kwamen wolken voor de zon. Onschuldig was de hemel niet meer, er konden namelijk bommen uit vallen. Dat kwam omdat wij Nederlanders tussen de twee met kernbommen zwaaiende grootmachten in wonen. Je wist nooit wanneer de kernraketten zouden komen, op Eerste Kerstdag of op een mooie lentezondag. Alleen dat ze gingen vallen was zeker. 

Een fijn toekomstbeeld gaf dat niet. Dat had de schrijver van de folder ook begrepen, en daarom had hij wat geruststellende woorden aan de folder toegevoegd. Bij een atoomaanval kon je onder een tafel gaan zitten en wachten tot de radioactieve fall-out overwaaide. Overleven ging met je noodvoorraad: noodbiscuits, gesteriliseerde melk, suiker en vruchtensappen. Overleven. Daar had je nog nooit over nagedacht, liggend in je grasveldje.

Toen je zo rond je zestiende dat wel deed, nadenken over overleven, zag dat er zo uit: halfnaakt rondstrompelende mensen met stralingsziekte in een verwoest landschap. Dat beeld was niet OK, zou je op Hyves zeggen.

Dus na je zestiende viel je stil. Waarom meer inspanning doen dan strikt nodig? Baantjes werden voor jou Macjobs. Even wat geld verdienen en dat vervolgens opmaken. Waarom iets opbouwen als het straks weer platgegooid wordt? Zo verdween een jaar of tien in het afvoerputje van het leven.

Vandaag is de wereld anders. Geen koude oorlog meer, wel hete hangijzers. Is de wereld beter geworden? De lucht schoner?

Goeie vraag. Als je nu zestien bent, heb je bijna onbeperkte mogelijkheden. Alles wat je wil weten is snel beschikbaar. Maarreh… wil je alles weten? Als je steeds hoort dat we straks allemaal dood zijn wegens te hoge CO2-uitstoot, zie je geen lichtpuntje meer.

Misschien moet je bedenken dat je hier niet voor niets bent. Jij kan dingen veranderen. Omgooien. Zonde toch, als doemdenkers tien jaar van jouw leven afpakken? Luister niet naar wat er misschien, eventueel, pas op, kijk uit, zou kunnen gebeuren, maar leef je leven. Zoek je passie. Je hoeft geen van Gogh te worden die zonnebloemen schildert. Het is al mooi als je bijvoorbeeld met schrijven een plek maakt waar ongeremde fantasie heerst, waar alles kan.

Is dat alleen fantasie? Ik denk het niet. Je kunt het zo mistig inzien als je zelf wilt, dan wordt het ook donker om je heen. Probeer in plaats daarvan dit: gooi een emmer koud water over je hoofd, hap naar adem en ga ervoor.

Jij maakt het verschil tussen donker en licht. Doe je best.

Nico Voskamp is schrijver van kinderboeken die veelal in de bibliotheken te vinden zijn. Zijn boek 'De ivoren dolk' verscheen in 2009, in het kader van Amersfoort 750. meer informatie: www.nicovoskamp.com

Bibliotheken Eemland is bezig met de opbouw van de speciale collectie Eemlandse auteurs. Aan de ons bekende auteurs hebben we gevraagd om, in navolging van het landelijke initiatief, een brief te schrijven aan hun 'jonge ik'. Een flink aantal auteurs heeft hieraan gehoor gegeven. Het resultaat is een verrassende en indrukwekkende verzameling geworden. Vanaf 10 maart, de eerste dag van de Boekenweek 2010, worden deze brieven geplaatst op de homepage.
Op 19 maart, tijdens het Gala der Letteren, is een flink aantal van deze auteurs aanwezig in de bibliotheek.

Geïnspireerd? 
Schrijf ook een brief aan uw 'jonge ik'.
mail uw brief naar de bibliotheek. De beste inzendingen plaatsen we op onze website